27 Eylül 2020
Bir Hissenin Değeri Nasıl Belirlenir

Bir Hissenin Değeri Nasıl Belirlenir?

Borsa üzerinden alınacak pay tahvilleri aracılığıyla yapılacak harekâtlarla hasılatlar sağlanabilir. Muhtelif teknik bilgilerin neticesinde yapılacak harekâtlarla süreçler takip edilirken para piyasalarına hâkim olunması da gerekmektedir. Ancak pay tahvili kıymetlemesi evvelinde pay bonosunun ne olduğu ve nasıl kullanıldığının tam doğrultularıyla öğrenilmesi ehemmiyet taşımaktadır. Pay bonosunun kıymetlemesi mevzusuna geçmeden evvel pay tahvili hakkında bilgiler sunacağız.

Pay Tahvili Nedir?

Yatırımcıların sıkça sorduğu pay tahvili ne demek sualine sarihlik getirecek olursak; sermeye işletmelerinin ortaklarına verilen değerli belge olarak da belirlenen pay tahvilleri, anapara firmasının hisselerini göstermektedir. Pay tahvili çıkarma hakkına sahip olan kuruluşlar tarafından operasyonlar yapılabilirken Anapara Piyasası Heyeti üzerinden özel izin alınma koşulu vardır. Borsa üzerinden hasılatların sağlanmasında son senelerin en karlı yatırım taşıtı olarak da pay tahvilleri ön tasarıları çıkmış vaziyettedir.

Pay bonolarının cinsleri firma yapılarına ve ortaklık vaziyetlerine göre değişkenlik gösterebilir. Ancak Türk Ticaret Yasayı gereği firma unvanı, temel anapara ölçüyü, patent tarihi, yetkili imzalar ve pay tahvili cinsi ile nominal kıymet bilgileri olmak zorundadır. Ayrıca pay tahvilleri sahiplerinin muhtelif hakları olduğu gibi, sorumlukları da belirtilmektedir. Peki, pay tahvili kıymetlemesi nedir ve nasıl yapılır?

Pay Tahvili Kıymetlemesi Nedir?

Pay bonolarının değişik şart ve faktörlerden dolayı reel bedelinin çok altında ya da üzerinde maliyetlendirilmesi olasılık dahilindedir. Bundan dolayı yapılacak pay tahvili kıymetlemesiyle gerçeğinde pay bonolarının reel kıymetleri ortaya çıkarılırken aralarındaki farkın görülebilmesi de sağlanmaktadır. Pay tahvilleri sahipleri tarafından verilecek doğru kararlarda pay tahvili kıymetlemesi yapılması koşul olurken şişirilmiş balon maliyetlerden dolayı hasılatların süratli bir biçimde kaybedilmesi vaziyetleriyle karşılaşılmasını yasaklamaktadır.

Esas İncelemenin Pay Tahvili Kıymetlemedeki Ehemmiyeti

Kendi bedelleriyle piyasa maliyetleri arasındaki meblağsız gidişatların göz önünde bulundurmasıyla beraber piyasa bedelinin vaziyeti hakkında yapılacak operasyonlar esas inceleme olarak adlandırılmaktadır. Tüm bilgilerin kullanımıyla esas inceleme yapılabilirken ekonomik yapıların yanı gizeme, siyasi ve sosyal bilgilerde büyük ehemmiyete sahiptir. Firmaların kazançları ve makroekonomik metamorfozların kollanabilir olması da yapılacak esas incelemeler neticesinde görülmektedir.

Pay Tahvili Kıymetlemesi Nasıl Yapılır?

4 değişik düzeyin birtakım maddeler özelinde analizinin yapılmasıyla pay kıymeti kıymetlemesi yapılmaktadır. Evrensel dingilli şartlar arasında ekonomik, sosyal ve siyasi bahanelerin iyi inceleme edilmesi gelmektedir. Bununla beraber ülkenin sahip olduğu ekonomik bilgiler ve sosyal-siyasi koşullarda tanımlayıcı olmaktadır. Pay bonolarının alınacağı işletmenin operasyonlarını asıllaştırdığı sektör özelinde ise karlılık, sihrime sayıları, Pazar genişliği, rekabet koşulları ve legal uygulamaların incelemeleri lüzumlu olmaktadır. Bu vaziyetlere göre sektör tanımlanırken pay tahvilleri alımlarında ise işletmenin tercihinde esas inceleme ve teknik inceleme yapılması da ehemmiyetli hususlardandır.

Pay Tahvili Kıymetleme Modelleri

Pay Tahvili Kıymetleme Modelleri – Bir Payın Kıymeti Nasıl Tanımlanır?

Pay bonolarının hali hazırda sahip oldukları kıymetleri bilebilmek için en kolay ve süratli alternatif borsa kıymeti olmaktadır. Borsa ilanlarındaki bedellerinin incelenmesi neticesinde bilgiler görülebilir. Ancak ayı ve boğa piyasası özelinde bedellerin etkilenebilmesi olasılık dahilindedir. Ayrıca her ülkede faal kullanılan borsa olmayacağı gibi bazı firmaların borsalarda faaliyet göstermemesi de işletmeler özelinde yapılacak pay kıymetleme süreçlerinde borsa modelinin kullanılmayacağını göstermektedir.

Defter Kıymeti

Firmaların yalnızca parasal özvarlığına ait bilanço hesaplarıyla oluşturulan defter kıymeti ise bir başka model çeşididir. Toplam çıkan özvarlığın ödenmiş anaparaya ufalanması vaziyetinde firmaya ait bir pay bonosunun defter kıymeti ortaya çıkacaktır.

Piyasa Kıymeti

Pazar olarak da tarifi yapılan piyasalarda var olan talep-arz gidişatına göre de pay tahvili kıymetlemesi yapılabilmektedir. Borsada harekât gören pay tahvilleri için borsa maliyetleri aynı zamanda piyasa kıymeti olarak da belirtilmektedir. Bununla beraber arzların çok olması halinde pay bonolarının çok daha yüksek kıymetlerle satışı mevzubahisi olabilir. Reel bedelinin altında ya da üstünde olduğu neticeyi çıkarılabileceği gibi, teorisel olarak bakılması halinde ise piyasa ve reel bedelinin birbirinin yakın olması çok daha sıhhatlidir.

Reel Kıymet

Pay tahvili kıymetlemesi özelinde yapılacak incelemeler neticesinde mukayese etilecek olan husus reel kıymettir. Reel kıymetin altında ya da üstünde olacak biçimde pay bonolarının maliyetlenmesi mevzubahisi olurken bu gidişat özelinde bir hayli husus tesirli olmaktadır. Firmanın tüm varlıkları, kar vaziyeti ve hasılatlarıyla bugüne indirgenmiş olarak yapılan hesaplamalar neticesinde reel kıymet ortaya çıkarılmaktadır. Reel kıymetin tanımlanmasında tüm unsurların dahli bulunurken yanılgılı harekâtlarda ise pay kıymetlemesi neticeyi yanlış olacaktır.

Nominal Kıymet

Pay bonolarının üzerinde yazılı olması gerekli hususlardan bir tanesi olan nominal kıymet, Türkiye’de en düşük 50 kuruştur. Bununla beraber bazı ülkelerde ise nominal kıymete sahip olmayan payların ihraç vaziyetleri yaşanabilmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir